Het Project Gerede Twijfel

Er bestaat geen absoluut bewijs. Elk bewijsmiddel kent een marge van onzekerheid. Dat betekent dat de rechter met elke veroordeling een zeker risico neemt dat hij iemand ten onrechte veroordeelt. En dus komen in elk rechtssysteem rechterlijke dwalingen voor. Een goed rechtssysteem is dus niet een rechtssysteem zonder rechterlijke dwalingen, maar een rechtssysteem waarin het aantal rechterlijke dwalingen zoveel mogelijk wordt beperkt.

Ook in het Nederlandse rechtssysteem komen dus onvermijdelijk rechterlijke dwalingen voor. Hoeveel dat er zijn, is uit de aard van de zaak onbekend. Het is weinig zinvol om te proberen op die vraag een antwoord te krijgen. Het is wél zinvol rechterlijke dwalingen – of vermeende rechterlijke dwalingen – te onderzoeken omdat dat onderzoek inzicht kan geven in de mechanismen die rechterlijke dwalingen bevorderen. Dat inzicht kan behulpzaam zijn bij het verbeteren van opsporing door de politie en besluitvorming door het openbaar ministerie en de rechter.

Voor het onderzoek van (vermeende) rechterlijke dwalingen is het Project Gerede Twijfel opgezet aan de Juridische Faculteit van de Universiteit Maastricht. In grote lijnen gebeurt in het project het volgende. Op verzoek van een veroordeelde, diens advocaat of een andere betrokkene wordt een zaak die een rechterlijke dwaling zou kunnen zijn in onderzoek genomen. Het onderzoek wordt uitgevoerd door groepen studenten onder leiding en supervisie van medewerkers van de Juridische Faculteit. Het onderzoek resulteert in een rapportage die onder omstandigheden dienstig zou kunnen zijn bij vervolgstappen in de zaak.

Het Project Gerede Twijfel heeft op deze manier de volgende doelen:

1. Onderzoek. In de loop van de tijd – nadat een groter aantal van dergelijke zaken is onderzocht – levert het inzicht in de mechanismen in opsporingsonderzoeken en het strafproces die rechterlijke dwalingen zouden kunnen bevorderen.

2. Onderwijs. Het project biedt aan studenten de mogelijkheid zich te bekwamen in de analyse van veelal gecompliceerde dossiers en feitencomplexen.

3. Redresseren van rechterlijke dwalingen. De onderzoeken in het project kunnen bijdragen aan vervolgbeslissingen in een zaak, zoals een herzieningsprocedure bij de Hoge Raad.

Terug naar homepage